Key Takeaway
ดนตรีไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเพื่อความสนุกหรือการฝึกทักษะด้านเสียงเพลงเท่านั้น แต่การฟัง ร้อง หรือเล่นดนตรีต้องอาศัยทั้งการจดจ่อ การจดจำ การฟัง และการประสานงานของร่างกาย ซึ่งอาจมีส่วนช่วยส่งเสริมการทำงานของสมองและทักษะต่างๆ ในแต่ละช่วงวัย
ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นเด็กที่กำลังเริ่มเรียนรู้ทักษะใหม่หรือผู้ใหญ่ที่อยากมีงานอดิเรกเพิ่มเติม การเรียนดนตรีสามารถปรับให้เหมาะกับเป้าหมายและความสนใจของแต่ละคนได้ มาดูกันว่าประโยชน์ของการเรียนดนตรีมีอะไรบ้าง และควรเลือกเรียนแบบไหน
ประโยชน์ของการเรียนดนตรีสำหรับเด็ก ไม่ได้มีเพียงเรื่องการเล่นเพลงให้เป็น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการฝึกสมาธิ ความจำ การวางแผน และการทำงานร่วมกับผู้อื่น
การเรียนดนตรีช่วยให้เด็กฝึกจดจ่อกับกิจกรรมตรงหน้า เพราะระหว่างเรียน เด็กต้องฟังจังหวะ อ่านโน้ต สังเกตเสียง และควบคุมการเล่นเครื่องดนตรีให้สัมพันธ์กัน การฝึกอย่างต่อเนื่องจึงเป็นโอกาสให้เด็กเรียนรู้การตั้งใจทำสิ่งหนึ่งให้สำเร็จเป็นขั้นตอน เพราะการเล่นดนตรีต้องอาศัยการจดจำตัวโน้ตและการมีใจจดจ่อกับสิ่งที่กำลังเล่น ซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการทำงานของสมองหลายส่วน
การเรียนดนตรีช่วยฝึกการจดจำโน้ต จังหวะ ทำนอง และลำดับการเล่น เด็กอาจต้องจำว่าเพลงเริ่มต้นอย่างไร ช่วงไหนต้องเปลี่ยนจังหวะ หรือควรเล่นโน้ตตัวใดต่อจากตัวก่อนหน้า
กระบวนการเหล่านี้ทำให้เด็กได้ฝึกนำข้อมูลที่เรียนรู้มาใช้ระหว่างการเล่นจริง อีกทั้งการเล่นดนตรีเกี่ยวข้องกับทั้งความจำขณะทำงานและความจำระยะยาว รวมถึงการวิเคราะห์โครงสร้างของเพลง
เด็กได้มีพื้นที่ให้ทดลองและแสดงออกทางความคิดสร้างสรรค์ เช่น การลองเสียงหรือจังหวะที่แตกต่าง การตีความเพลงในแบบของตัวเอง หรือการนำทักษะที่เรียนมาใช้สร้างสรรค์ผลงาน
เมื่อเด็กคุ้นเคยกับพื้นฐานแล้ว การเรียนดนตรีจึงไม่จำเป็นต้องจำกัดอยู่แค่การเล่นตามโน้ต แต่สามารถต่อยอดไปสู่การแต่งเพลง การดัดแปลงทำนอง หรือการเล่นร่วมกับผู้อื่นได้ตามความสนใจ
ดนตรีสอนให้เด็กเห็นว่าทักษะต้องอาศัยเวลาและการฝึกฝน เพราะเพลงหนึ่งเพลงอาจยังเล่นไม่ได้ตั้งแต่ครั้งแรก เด็กจึงต้องค่อยๆ ฝึกทีละส่วนและกลับมาทบทวนซ้ำ เมื่อเล่นได้ดีขึ้นจากสิ่งที่เคยทำไม่ได้ เด็กจะได้เห็นพัฒนาการของตัวเอง และเรียนรู้การตั้งเป้าหมายเล็กๆ แล้วค่อยพัฒนาไปทีละขั้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการฝึกดนตรีอย่างต่อเนื่อง
การเล่นดนตรีเป็นกลุ่มช่วยให้เด็กฝึกฟังและปรับตัวให้เข้ากับผู้อื่น เพราะการเล่นเป็นวงไม่ได้มีเพียงการเล่นส่วนของตัวเอง แต่ต้องฟังจังหวะและเสียงของคนอื่นไปพร้อมกัน เด็กจึงได้ฝึกทั้งการรอจังหวะ การทำตามสัญญาณ การรักษาจังหวะร่วมกัน และการรับฟังสมาชิกคนอื่น โดยเฉพาะเมื่อเรียนดนตรีแบบกลุ่มหรือเล่นดนตรีร่วมกับเพื่อน
การเรียนดนตรีไม่ได้จำกัดอยู่แค่เด็ก ผู้ใหญ่ก็สามารถเริ่มเรียนดนตรีได้ทุกวัย ไม่ว่าจะเพื่อฝึกทักษะใหม่ กลับมาเรียนเครื่องดนตรีที่เคยเล่น หรือใช้เป็นกิจกรรมยามว่าง ซึ่งการเรียนดนตรียังมีประโยชน์ในหลายด้าน ดังนี้
การเล่นดนตรีช่วยให้ผู้ใหญ่มีช่วงเวลาที่ได้จดจ่อกับกิจกรรมตรงหน้า เพราะต้องฟังเสียง จังหวะ และควบคุมการเล่นให้สัมพันธ์กัน จึงสามารถใช้เป็นช่วงพักจากกิจวัตรหรือเรื่องที่ต้องคิดในแต่ละวันได้ สำหรับบางคน การมีเวลาฝึกกีตาร์ เปียโน หรือเครื่องดนตรีที่ชอบเป็นประจำ จึงอาจกลายเป็นกิจกรรมที่ช่วยสร้างสมดุลระหว่างงานและเวลาส่วนตัวได้
ผู้ใหญ่สามารถเรียนดนตรีเพื่อฝึกทักษะใหม่ได้ แม้จะไม่มีพื้นฐานมาก่อน การเริ่มจากเพลงง่ายๆ แล้วค่อยเพิ่มระดับความยาก ทำให้ผู้เรียนได้ฝึกการฟัง การจดจำ การประสานงานของมือ และการวางแผนการเล่น โดยคนที่เคยเรียนดนตรีตอนเด็ก การกลับมาเรียนอีกครั้งก็เป็นทางเลือกที่ดี เพราะสามารถนำประสบการณ์เดิมมาต่อยอดและปรับให้เข้ากับเป้าหมายในปัจจุบัน
การเล่นเพลงที่ชอบสามารถเป็นงานอดิเรกและกิจกรรมผ่อนคลายในเวลาว่างได้ โดยเลือกเครื่องดนตรีและเพลงที่รู้สึกสนุกกับการเล่น ไม่จำเป็นต้องตั้งเป้าหมายว่าจะต้องเล่นเก่งหรือแสดงต่อหน้าคนอื่นเสมอไป ซึ่งการเล่นดนตรีเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่สามารถช่วยให้เกิดสมาธิ ความเพลิดเพลิน ความสุข และความมั่นใจในตนเองได้
เมื่อสามารถเล่นเพลงหรือทำสิ่งที่เคยทำไม่ได้สำเร็จ ผู้เรียนจะเห็นพัฒนาการของตัวเองได้ชัดเจนขึ้น เช่น จากเดิมที่เล่นคอร์ดไม่ได้ กลายเป็นสามารถเล่นเพลงหนึ่งเพลงได้จนจบ ความรู้สึกว่าตัวเองพัฒนาขึ้นทีละขั้นจึงอาจช่วยสร้างความภูมิใจและความมั่นใจในการเรียนรู้สิ่งใหม่ โดยเฉพาะเมื่อมีเป้าหมายที่เหมาะสมกับระดับของตัวเอง
การเรียนดนตรีแบบกลุ่มช่วยให้ผู้ใหญ่ได้พบปะและทำกิจกรรมร่วมกับคนที่มีความสนใจเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นการเรียนร่วมกับเพื่อน การเล่นเป็นวงหรือการเข้าร่วมกิจกรรมทางดนตรี การเล่นดนตรีร่วมกันยังต้องอาศัยการฟังและการปรับจังหวะให้เข้ากับสมาชิกคนอื่น จึงเป็นอีกกิจกรรมที่ช่วยฝึกการทำงานร่วมกับผู้อื่นและสร้างปฏิสัมพันธ์กับคนรอบตัว
คนที่กำลังมองหาว่าเรียนดนตรีที่ไหนดี ควรเริ่มจากความสนใจและเป้าหมายของตัวเอง เพราะการเรียนดนตรีเป็นได้ทั้งการฝึกทักษะใหม่และกิจกรรมยามว่างที่แต่ละคนมีเป้าหมายแตกต่างกัน
หากกำลังค้นหา เรียนดนตรีสำหรับเด็ก ควรเลือกหลักสูตรและผู้สอนที่เหมาะกับช่วงวัย เพื่อให้เด็กเรียนรู้ได้อย่างสนุกและไม่รู้สึกกดดัน โดยอาจให้เด็กลองทำความรู้จักเครื่องดนตรีหลายประเภท แล้วเลือกจากเสียงหรือรูปแบบการเล่นที่ชอบ โดยเฉพาะเครื่องดนตรีที่เด็กสนใจและอยากเรียนจริงๆ
ส่วนผู้ใหญ่สามารถเลือกจากแนวเพลงที่ชอบ เช่น หากชอบเพลงอะคูสติกอาจสนใจกีตาร์ หรือหากชอบเสียงเปียโนก็สามารถเริ่มจากการเรียนเปียโนได้
การเรียนแบบตัวต่อตัวเหมาะกับคนที่ต้องการให้ผู้สอนดูแลพัฒนาการเฉพาะบุคคล ขณะที่การเรียนแบบกลุ่มเหมาะกับผู้ที่ชอบบรรยากาศการเรียนร่วมกับคนอื่นและต้องการฝึกเล่นดนตรีร่วมกัน สิ่งสำคัญอีกอย่างคือเวลาเรียนและเวลาฝึก หากตารางค่อนข้างแน่น ควรเลือกรูปแบบที่สามารถเดินทางหรือจัดเวลาได้สะดวก เพราะการฝึกอย่างสม่ำเสมอมีความสำคัญต่อการพัฒนาทักษะ
สำหรับผู้ที่ค้นหาคำว่า เรียนดนตรี ใกล้ฉัน อาจเริ่มจากการมองหาสถานที่ที่เดินทางสะดวกจากบ้าน โรงเรียน หรือที่ทำงาน แล้วเปรียบเทียบตารางเรียนและรูปแบบหลักสูตรก่อนตัดสินใจ
การมีเป้าหมายที่ชัดเจนช่วยให้เลือกหลักสูตรและระดับการเรียนได้เหมาะสมขึ้น เช่น เรียนเพื่อเป็นงานอดิเรก เรียนเพื่อเล่นเพลงที่ชอบ ฝึกทักษะเพื่อการแสดง หรือกลับมาเรียนเครื่องดนตรีที่เคยเล่น
สำหรับคนที่สนใจเรียนดนตรีไทย ผู้ใหญ่ ก็สามารถเริ่มจากเครื่องดนตรีหรือรูปแบบดนตรีไทยที่ตัวเองสนใจได้เช่นกัน โดยไม่จำเป็นต้องมีเป้าหมายด้านการแสดงเสมอไป การเรียนเพื่อความสนุกและใช้เวลาว่างก็เป็นเป้าหมายที่เหมาะสมได้
การเรียนดนตรีเป็นกิจกรรมที่สามารถปรับให้เหมาะกับคนแต่ละวัยและเป้าหมายได้ ตั้งแต่เด็กที่กำลังพัฒนาทักษะพื้นฐาน ไปจนถึงผู้ใหญ่ที่ต้องการเรียนรู้สิ่งใหม่หรือหางานอดิเรก การเล่นดนตรีต้องใช้ทั้งการฟัง การจดจำ การจดจ่อ และการประสานงานของร่างกาย จึงมีส่วนเกี่ยวข้องกับทักษะด้านการรู้คิดและการทำงานของสมอง
สำหรับเด็กประโยชน์ที่น่าสนใจ ได้แก่ การฝึกสมาธิ ความจำ ความคิดสร้างสรรค์ ความอดทน และการทำงานร่วมกับผู้อื่น ส่วนผู้ใหญ่สามารถใช้การเรียนดนตรีเป็นทั้งการฝึกทักษะใหม่ กิจกรรมผ่อนคลาย และโอกาสในการพบปะผู้ที่มีความสนใจคล้ายกัน
การเลือกเรียนจึงควรเริ่มจากความชอบ เป้าหมาย และเวลาที่มี หากกำลังมองหากิจกรรมเกี่ยวกับเสียงเพลงหรือพื้นที่สำหรับใช้เวลาว่าง Harmony House ชั้น 3 ที่ The Street Ratchada ก็เป็นอีกสถานที่ที่สามารถแวะไปสัมผัสบรรยากาศและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับดนตรีได้
คำถามต่อไปนี้เป็นประเด็นที่คนมักสงสัยก่อนตัดสินใจเรียนดนตรี ตั้งแต่เรื่องพื้นฐาน รูปแบบการเรียน ไปจนถึงการจัดเวลาให้เข้ากับชีวิตประจำวัน
เริ่มได้ แม้ไม่มีพื้นฐานดนตรีมาก่อน โดยควรเลือกหลักสูตรที่เหมาะกับผู้เริ่มต้น และเริ่มจากทักษะพื้นฐาน เช่น การรู้จักเครื่องดนตรี การอ่านโน้ตเบื้องต้น หรือการฝึกจังหวะ จากนั้นจึงค่อยเพิ่มความยากตามพัฒนาการของผู้เรียน
ขึ้นอยู่กับเป้าหมายและลักษณะการเรียนที่ชอบ หากต้องการให้ผู้สอนเน้นแก้ไขจุดที่ต้องพัฒนาเป็นรายบุคคล การเรียนแบบตัวต่อตัวอาจเหมาะกว่า ส่วนคนที่ชอบเรียนกับเพื่อนและต้องการฝึกการเล่นร่วมกับผู้อื่น การเรียนแบบกลุ่มก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ
สามารถเรียนควบคู่กันได้ โดยควรเลือกเวลาเรียนที่ไม่กระทบเวลาทำงาน และแบ่งเวลาสำหรับฝึกอย่างพอดี เช่น เรียนสัปดาห์ละหนึ่งครั้งแล้วหาเวลาทบทวนด้วยตัวเองตามความสะดวก สิ่งสำคัญคือเลือกตารางที่ทำต่อเนื่องได้จริงมากกว่าการเร่งเรียนในช่วงเวลาสั้นๆ
